Tuần 18 — Mẹ và bé đang dần “giao tiếp”
👶 Bé đang phát triển thế nào
- Bé giờ đã dài khoảng 8,7 inch (tương đương ~ 22 cm, từ đầu tới chân) và nặng khoảng 7,9 oz (khoảng 225–230g). Cơ thể bé hiện tại tương đương kích thước một trái ớt chuông.
- Trên siêu âm, bạn có thể nhìn thấy rõ tai, mũi, môi của bé — cùng với mi mắt, lông mi, lông mày, móng tay/móng chân đã hình thành.
- Phổi bé bắt đầu phát triển: các ống phế quản nhỏ và những túi khí đầu tiên hình thành — bước khởi đầu cho “hệ thống hô hấp tương lai.”
- Nếu thai nhi là bé gái: tử cung và ống dẫn trứng đã có. Nếu là bé trai: bộ phận sinh dục ngoài nhìn thấy được rõ. Nhờ đó nhiều mẹ có thể biết giới tính của bé (tùy siêu âm).
- Hệ thần kinh của bé cũng dần hoàn thiện hơn — các dây thần kinh bắt đầu được bọc lớp myelin, giúp cho tín hiệu truyền nhanh hơn.
💡 Ngoài ra, nhiều mẹ bắt đầu cảm nhận đạp máy (thai máy) — bé có thể “nháy máy”, duỗi tay, chân, thỉnh thoảng có những cú đạp nhẹ như muốn báo cho mẹ biết “bé đây nè”.
🤰 Cơ thể mẹ thay đổi — Và những cảm xúc rất thật
- Bụng bầu bắt đầu to lên rõ — bạn đã có thể thấy mình “bầu bí” hơn, và có khi cân nặng tăng nhẹ, gương mặt hoặc vóc dáng cũng khác đi chút xíu.
- Bạn có thể cảm thấy đói nhanh hơn, thèm ăn hơn thường ngày — cơ thể đang cần thêm năng lượng để nuôi bé và hỗ trợ sự thay đổi của bạn.
- Một số mẹ có thể trải qua: chóng mặt, mệt, dễ hụt hơi, nhất là khi đứng dậy quá nhanh — do hệ tim mạch, thần kinh đang thay đổi; hoặc có thể do thiếu máu, thiếu sắt.
- Một số biểu hiện khác: phù nhẹ ở tay/chân, tê bọng bàn chân, chuột rút chân, thay đổi tiêu hóa (ợ nóng, đầy bụng), đôi khi rạn da bắt đầu xuất hiện — vì da và cơ bụng đang giãn dần để “nhường chỗ” cho bé.
💭 Đồng thời, nhiều mẹ cảm thấy mình “gắn kết” hơn với bé — lần đầu đi siêu âm, nhìn thấy hình ảnh con, nghe tim thai — có thể khiến mẹ xúc động, hạnh phúc và cũng lo lắng hơn một chút. Tất cả những cảm xúc ấy đều rất bình thường, rất thiêng liêng.
✅ Mẹ bầu 18 tuần nên làm gì — Những “bí kíp” dễ ghi nhớ
- Ăn uống đầy đủ, đủ dưỡng chất: vì bé đang phát triển nhanh, bạn cần thêm khoảng 340 calo/ngày so với trước khi mang thai. Chia nhỏ bữa ăn, ưu tiên thực phẩm giàu sắt, chất xơ, vitamin — như thịt nạc, rau xanh, trái cây, đậu… Ăn nhiều bữa nhỏ cũng giúp giảm đầy bụng, ợ nóng.
- Uống đủ nước, nghỉ ngơi hợp lý — đặc biệt nếu bạn cảm thấy mệt, chóng mặt hay bị phù chân tay. Tránh đứng/sit quá lâu, đứng lên đột ngột. Nếu được, tạm thời nghỉ ngơi, gác chân cao hơn khi ngồi.
- Vận động nhẹ nhàng & chăm sóc cơ thể — đi bộ nhẹ, duỗi người, xoay nhẹ hông/lưng; dùng gối hỗ trợ lưng/bụng khi ngủ để giảm đau lưng. Massage nhẹ bụng, dùng kem dưỡng để hỗ trợ da (giúp giảm nguy cơ rạn da).
- Chuẩn bị khám thai & siêu âm giữa thai kỳ (18–22 tuần) — đây là lúc các bác sĩ sẽ kiểm tra phát triển thai nhi: hình dáng, cơ quan, bánh nhau, nước ối,… Nếu muốn, rất có thể bạn sẽ biết được giới tính của bé.
- Quan tâm cả sức khỏe tinh thần — hãy chia sẻ với người thân/bố bé, bạn bè; tâm sự nếu bạn lo lắng/áp lực. Hãy để nụ cười, sự yêu thương và tin tưởng giúp bạn & bé cùng lớn lên.
- Hãy nghĩ về kỳ nghỉ thai sản của bạn. Không bao giờ là quá sớm để tìm hiểu những việc bạn cần làm để chuẩn bị cho kỳ nghỉ thai sản . Hãy tìm hiểu những quyền lợi bạn đủ điều kiện nhận được và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết trước. Bạn cũng có thể khuyến khích đối tác của mình tìm hiểu các lựa chọn về chế độ nghỉ phép chăm con hoặc nghỉ phép nuôi con .
- Chuẩn bị cho con lớn của bạn. Nếu bạn đã có con, em bé mới chào đời có thể khuấy động thế giới của bé còn hơn cả thế giới của bạn. May mắn thay, có những điều bạn có thể làm để chuẩn bị cho con mình đón chào em , tùy thuộc vào độ tuổi và sở thích của bé. Quan trọng nhất, hãy dành thời gian riêng tư với em bé tương lai trước khi chào đón thành viên mới nhất.
- Đăng ký lớp học sinh nở. Các lớp học tiền sản , kéo dài từ một ngày đến một tháng hoặc lâu hơn, rất được khuyến khích để giúp bạn chuẩn bị cho việc sinh nở. Bạn sẽ được học những điều cần biết trước, trong và sau khi chuyển dạ , cùng các kỹ thuật giúp bạn kiểm soát cơn đau chuyển dạ . Bạn có thể tìm thấy các lớp học tại bệnh viện, thông qua các trung tâm tư vấn sinh nở độc lập hoặc trực tuyến .
- Ăn thực phẩm giàu chất sắt. Bạn cần bổ sung thêm sắt trong thai kỳ (27 mg mỗi ngày thay vì 18 mg), đặc biệt là trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Lúc này, lượng máu của bạn nhiều hơn bình thường, và bạn cần sắt để tạo ra protein vận chuyển oxy cho cơ thể. Sắt cũng giúp duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh. Các nguồn cung cấp sắt tuyệt vời bao gồm thịt, gia cầm, cá ngừ, ngũ cốc tăng cường, đậu nành Nhật Bản, các loại đậu, đậu phụ và rau bina. Một số cách khác để đảm bảo bạn hấp thụ đủ sắt: Nấu ăn bằng chảo gang và ăn kèm với các thực phẩm giàu vitamin C (điều này giúp hấp thụ sắt tốt hơn).
❤️ Một chút bình yên & tự hào dành cho mẹ
Tuần 18 — là lúc mẹ và bé đã trở nên “gắn kết” hơn rất nhiều: bạn có thể nghe tim thai, nhìn thấy hình ảnh bé, và cảm nhận những cử động đầu tiên. Dù bụng chưa quá lớn, nhưng mỗi ngày, mỗi hơi thở, mỗi bữa ăn đều góp phần nuôi dưỡng một sinh linh bé nhỏ đang lớn dần — điều đó thật kỳ diệu.
Nếu có lúc bạn cảm thấy mệt, lo lắng, hay thậm chí hơi “lạ lẫm” với cơ thể mình — hãy nhớ: tất cả những thay đổi ấy đều vì bé. Hãy yêu thương bản thân, chiều chuộng chính mình, và tin rằng bạn đang làm điều tuyệt vời nhất cho con.
Chúc mẹ khỏe, bé ngoan, và cùng nhau đón từng giây phút tuyệt vời của hành trình mang thai ✨
Bác sĩ Nguyễn Trí Quang