CÂU TRẢ LỜI SẼ KHIẾN BẠN BẤT NGỜ!
Chào mọi người 
! Hôm nay chúng ta cùng “soi” xem thói quen ăn uống của người Việt có giống với những hướng dẫn dinh dưỡng mới nhất từ Mỹ – Dietary Guidelines 2025–2030 không nhé. Đây là phiên bản guideline mới vừa được ra mắt, với thông điệp “Ăn thực phẩm thật” (Eat Real Food) và nhiều thay đổi đáng chú ý so với MyPlate cũ áp dụng từ năm 2011.
1. GUIDELINE MỸ 2026 NÓI GÌ?
• Ưu tiên thực phẩm nguyên bản – trái cây, rau củ, thịt tươi, hải sản, trứng, sữa thật, hạt và ngũ cốc nguyên hạt.
• Protein & sữa được nhấn mạnh hơn trước, với lời khuyên đưa protein có chất lượng cao vào mỗi bữa ăn.
• Cho phép chất béo “tốt” và một số chất béo bão hòa trong thực phẩm tự nhiên như bơ, mỡ bò, sữa nguyên kem – nhưng vẫn khuyên giữ chất béo bão hòa dưới 10% tổng calo/ngày.
• Nhấn mạnh việc giảm đồ siêu chế biến, đường thêm, carb tinh chế, phụ gia nhân tạo.
• Giảm đường thêm về gần như 0 và không khuyến khích đồ uống có đường.
Nói ngắn gọn: guideline này khuyến khích ăn tươi, nguyên bản, đủ chất đạm, ăn nhiều rau – trái cây, và tránh đồ ăn đã qua chế biến, nhiều đường/sodium.
2. NGƯỜI VIỆT HIỆN NAY ĂN NHƯ THẾ NÀO?
Những điểm khớp với guideline Mỹ
Rau – củ – canh trong bữa cơm: Người Việt thường có rau sống, rau luộc, canh rau trong hầu hết bữa chính — điểm cộng lớn!
Ăn cơm – cá – rau theo kiểu “mâm cơm gia đình” là thực phẩm chủ đạo, ít nhất là khi ăn ở nhà.
Giảm đồ ngọt trong bữa chính: trà đường, nước ngọt thường ăn ở ngoài, không phải mọi ngày.
Về cơ bản, nếu bạn ăn cơm nhà với thịt – cá – rau như truyền thống, chất lượng bữa là tương đối ổn với tinh thần “ăn thực phẩm thật”.
Những điểm chênh với guideline Mỹ
Tinh bột tinh chế cực kỳ nhiều
Người Việt hầu như ăn cơm trắng, bún, phở, mì nhiều hơn ngũ cốc nguyên hạt, tức phần carbohydrate chủ yếu là tinh bột tinh chế.
Trong guideline Mỹ mới, carbs tinh chế là thứ nên giảm, và quy đổi sang ngũ cốc nguyên hạt nhiều hơn.
Đồ siêu chế biến và đường
• Trà sữa, bánh mì kẹp, snack chiên, nước ngọt… rất phổ biến.
• Guideline Mỹ cảnh báo hạn chế đồ siêu chế biến và đường thêm tới gần 0.
=> Vậy nên phần lớn người Việt đang ăn quá nhiều đồ ngọt và đồ chế biến sẵn, điều này không khớp với guideline Mỹ mới.
Natri (muối) cao
Mắm, xì dầu, nước mắm, đồ kho nêm nhiều muối là nét ăn truyền thống, nhưng guideline Mỹ mới khuyên giới hạn natri (giống như cũ).
Sữa và đạm
• Người Mỹ mới khuyến khích sữa nguyên kem và protein mỗi bữa,
• Ở Việt Nam, tiêu thụ sữa tươi/sữa chua chưa phổ biến đa phần người lớn; nhiều người cho rằng “không quen” hoặc “không hợp lactose”.
=> Đây là điểm mà người Việt chưa theo kịp.
3. CÂU TRẢ LỜI “BẤT NGỜ” ĐÂY!
Có những phần ăn của người Việt giống với guideline Mỹ 2026.
Ví dụ: ăn nhiều rau sống, trái cây, đồ nấu tươi tại nhà, ít đường thêm trong bữa chính.
Nhưng nhiều thói quen lại hoàn toàn khác với guideline này.
Ăn quá nhiều tinh bột tinh chế (cơm trắng, bún, phở),
Dùng đồ uống nhiều đường,
Ăn mắm – muối thường xuyên,
Và sữa/đạm chưa được cân đối mỗi ngày.
Nói ngắn gọn: chúng ta đúng vài điểm “điều căn bản”, nhưng toàn bộ thì ăn vẫn chưa theo đúng tinh thần “ăn nghiêm túc – giảm chế biến – đa dạng dinh dưỡng” như Mỹ mới khuyên.
BS Nguyễn Trí Quang
