1. Chuyện ai cũng từng nghe
Sáng ra mở TV, lướt Facebook là thấy:
“Uống viên này da hồng, dáng đẹp, gan khoẻ, tim khoẻ, ngừa ung thư!”
“Thiếu chất rồi, phải bổ sung mỗi ngày mới trẻ lâu!”
Nghe mà… thấy hơi tội nghiệp cho bữa cơm nhà mình — vì ăn uống thật dường như chẳng được tin tưởng bằng… viên thuốc! 😅
Nhưng mà — sự thật khác xa quảng cáo đấy nhé!
2. Khoa học nói gì về thuốc bổ?
Các nghiên cứu lớn của Harvard Health và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (ACC) đều có chung kết luận:[1],[2]
👉 Hầu hết thuốc bổ, vitamin, khoáng chất – không giúp sống lâu hơn, không giảm nguy cơ tim mạch hay ung thư.
Cụ thể:
- Multivitamin (viên tổng hợp): không chứng minh lợi ích phòng bệnh rõ ràng.
- Vitamin C, E, D, canxi: không giúp phòng bệnh tim, đột quỵ.
- Dầu cá (Omega-3): chỉ có thể hữu ích trong một số bệnh cụ thể – còn người khỏe mạnh thì không cần uống hàng ngày.
- Một ngoại lệ: acid folic (vitamin B9) – có lợi cho phụ nữ chuẩn bị mang thai (giúp phòng dị tật thai nhi).
3. Vậy tại sao nhiều người vẫn thấy “uống vào thấy khỏe hơn”?
Đơn giản thôi:
- Nhiều người ăn uống thiếu chất, thiếu rau, ít ngủ, stress…
- Khi uống thuốc bổ, họ chú ý hơn đến sức khỏe, ăn uống và ngủ nghỉ cũng tốt hơn → cảm giác khỏe ra không phải nhờ viên thuốc, mà nhờ chính lối sống thay đổi!
Còn nếu bạn đã ăn uống đủ, ngủ đủ, vận động đều, thì cơ thể đã tự “bổ” cho chính nó rồi
4. Uống sai còn phản tác dụng!
Không phải cứ “thuốc bổ” là vô hại đâu nha:[3]
- Vitamin E, beta-carotene liều cao → tăng nguy cơ ung thư phổi ở người hút thuốc.
- Vitamin D, canxi liều cao → dễ gây sỏi thận.
- Vitamin K, E → có thể làm loãng máu, ảnh hưởng người đang dùng thuốc tim mạch.
- Nhiều TPCN bán online không kiểm định, lẫn tạp chất, thậm chí chứa thuốc cấm hoặc corticoid.
Thế nên, nếu không cần mà vẫn uống → vừa tốn tiền, vừa rước nguy hiểm!
5. Khi nào nên uống?
Chỉ nên dùng khi có lý do rõ ràng, ví dụ:
- Phụ nữ đang mang thai hoặc chuẩn bị có thai → uống acid folic (bắt buộc).
- Người ăn chay thuần → bổ sung vitamin B12.
- Người cao tuổi ít nắng, xương yếu → có thể cần thêm vitamin D, canxi (theo bác sĩ).
- Người có bệnh lý, kém hấp thu, hoặc xét nghiệm thiếu chất → uống theo chỉ định.
Nói cách khác:
Không thiếu – không uống. Có thiếu – uống đúng.
6. Bí kíp “bổ tự nhiên” – không cần viên nào!
Muốn khỏe, đừng tìm đến lọ thuốc trước tiên.
Hãy nhớ 4 chữ VÀNG:
👉 ĂN – NGỦ – VẬN – VUI
Ăn đa dạng, nhiều rau, trái cây, cá, ngũ cốc nguyên hạt.
Ngủ đủ giấc, không thức khuya.
Vận động mỗi ngày, dù chỉ 30 phút đi bộ.
Vui vẻ, tránh stress – vì tinh thần tốt còn quý hơn cả trăm viên thuốc bổ! 😄
❤️ Kết lại:
💬 “Nếu bạn ăn uống lành mạnh, vận động thường xuyên và ngủ đủ – thì bạn đã uống loại thuốc bổ tốt nhất rồi.”
Thuốc bổ chỉ dành cho người thật sự thiếu chất hoặc có chỉ định,
Còn lại — đừng để quảng cáo “bổ” vào túi tiền mình!
BS Nguyễn Trí Quang
[1] Harvard Health Publishing. (2021, February 12). Do you need a daily supplement?
[2] American College of Cardiology. (2018, May 29). Most vitamin, mineral supplements not shown to lower heart disease risk.
[3] U.S. Preventive Services Task Force. (2022, June 21). Vitamin, mineral, and multivitamin supplementation to prevent cardiovascular disease and cancer: Preventive medication — recommendation statement.